Door je enkel gegaan? De kans is groot dat het icepack het eerste is dat iemand aanreikt. Het gebruik van ijs bij acute blessures lijkt vanzelfsprekend — maar wat zegt het meest actuele onderzoek er eigenlijk over?

Waar komt het vandaan?
In 1978 introduceerde dr. Mirkin het RICE-principe: Rust, Ijs, Compressie en Elevatie. Het idee was dat het dempen van de ontstekingsreactie na weefselschade de genezing zou versnellen. Ijs speelde daarin een centrale rol.

Dat ijs een pijnstillend effect heeft, is ondertussen goed onderbouwd — het verlaagt de huidtemperatuur en vermindert zo de pijnbeleving. Maar de temperatuur van dieper gelegen spieren verandert nauwelijks. Over het pijnstillende effect bestaat consensus; over de helende werking van ijs veel minder.

Wat weten we nu?
In 2014 trok dr. Mirkin zijn eigen RICE-protocol in. De reden: nieuwer onderzoek laat zien dat ijs en langdurige rust de genezing niet versnellen — en mogelijk zelfs vertragen.

Dit heeft te maken met hoe het lichaam van nature geneest. Na weefselschade stuurt het lichaam macrofagen (ontstekingscellen) naar de beschadigde plek. Deze cellen geven IGF-1 af — een insulineachtige groeifactor die het herstelproces op gang brengt door beschadigd weefsel af te breken en nieuw weefsel te stimuleren. Wanneer ijs wordt aangebracht, wordt de afgifte van IGF-1 geremd, waardoor dit natuurlijke genezingsproces vertraging oploopt.

Ontstekingsreactie klinkt negatief, maar is in de acute fase juist functioneel. Het is het startschot van herstel.

Wat is dan de huidige aanbeveling?
Na het herzien van het RICE-principe is er een nieuwe benadering: PEACE & LOVE.

• Protection – bescherm het gebied kortdurend tegen verdere schade

• Elevation – houd het aangedane lichaamsdeel omhoog

• Avoid anti-inflammatory modalities – vermijd ontstekingsremmers en ijs in de vroege fase

• Compression – gebruik compressie om zwelling te beperken

• Education – begrijp het genezingsproces en vermijd onnodige passiviteit

• Load – beweeg zo snel als verantwoord mogelijk is

• Optimism – een positieve verwachting bevordert herstel aantoonbaar

• Vascularisation – stimuleer de doorbloeding via lichte beweging

• Exercise – herstel actief door gerichte oefening

De kern van deze benadering is het ondersteunen van het natuurlijke genezingsproces — niet het onderdrukken ervan. Bewegen staat centraal, zodra dat praktisch mogelijk is.

CONCLUSIE
Ijs heeft een pijnstillend effect, en dat kan in sommige situaties prettig zijn. Maar als doel om herstel te versnellen? Daar is weinig bewijs voor — en het kan zelfs averechts werken. Het icepack mag dus gerust in de vriezer blijven.

Heb je een acute blessure en wil je weten wat wél helpt? Plan een gratis pijncheck en we kijken samen naar de beste aanpak.