Pijn is complex, zeker wanneer er geen duidelijke weefselschade aan ten grondslag ligt. In deze blog leggen we uit wat de relatie is tussen stress, GABA en chronische pijn.

Chronische pijn
Wanneer pijn het gevolg is van aantoonbare fysieke schade, is het goed te verklaren. Maar in veel gevallen ontbreekt die verklaring, en dat maakt chronische pijn vaak lastiger te begrijpen. Pijn is namelijk geen simpel signaal, maar een construct dat ontstaat in het centrale zenuwstelsel. 

Wanneer dit systeem ontregeld raakt, kan het leiden tot onjuiste pijnsignalering zonder aanwijsbare oorzaak in het weefsel. Talloze factoren dragen bij aan pijn; het is dan ook niet terug te brengen tot één stof of één oorzaak.

Stress en pijn
Voor veel mensen klinkt het tegenstrijdig, maar kortstondige stress werkt juist pijndempend.

Stress activeert namelijk de HHB-as (hypothalamus-hypofyse-bijnier), wat leidt tot de aanmaak van adrenaline en cortisol. Beide stoffen hebben een pijnstillend effect:

• Noradrenaline (de neurotransmitter variant van adrenaline) kan via de afdalende pijnbanen in het brein bijdragen aan het dempen van pijnsignalen. 

• Cortisol bindt op glucocorticoidreceptoren van de dorsale hoornneuronen in het ruggenmerg, wat eveneens een pijnremmend effect heeft. 

Dit is functioneel logisch: in acute bedreigende situaties heeft overleven prioriteit boven pijnverwerking. Bij aanhoudende pijn zonder aanwijsbare oorzaak schiet dit mechanisme echter tekort — en daar komt GABA in beeld.

GABA
GABA is een van de voornaamste remmende neurotransmitters in het zenuwstelsel en speelt een centrale rol in het dempen van pijn. Een verminderde beschikbaarheid verhoogt de prikkelbaarheid van het centraal zenuwstelsel.

Uit fundamenteel dierexperimenteel onderzoek blijkt dat aanhoudende en ernstige stress leidt tot een afname van de beschikbare GABA.

CONCLUSIE
Hoewel acute stress doorgaans pijnstillende stoffen vrijmaakt, lijkt chronische stress het pijnsysteem juist gevoeliger te maken. Een belangrijk mechanisme daarin is de afname van GABA , een van de belangrijkste remmers van pijnverwerking.

Dit betekent niet dat GABA het enige pad is, maar het maakt wel duidelijk dat stressmanagement een integraal onderdeel hoort te zijn van de begeleiding bij chronische pijn.

Heb je nog klachten?